Tunus’a İhracat Yapmak - İhracat rehberi

Tunus’a İhracat Yapmak

April 14, 2021
15
Views

Ülkelerin dış ticaret potansiyellerini ele aldığımız yazı dizimize Tunus’a ihracat yapmak ile devam ediyoruz. Tunus’a ihracat yapmak için dikkat edilmesi gereken konuları ve ülkenin dış ticaret profilini inceliyoruz.

Genel Görünüm

Dünyanın 95. ve Afrika’nın 13. büyük ekonomisi olan Tunus, Avrupa ile Arap dünyası arasında köprü niteliğinde bir ülke konumundadır. Tunus, cari fiyatlarla 38,7 milyar dolara yakın GSYH büyüklüğüne sahip olmakla beraber Afrika ülkelerine ulaşmak için stratejik bir lokasyona sahiptir. Tunus Dünya Bankası “İş Yapma Kolaylığı” endeksinde 78. sırada yer almaktadır.

Ülkenin resmi dili Arapça olmasına rağmen iş hayatına hakim dil Fransızcadır. Resmi para birimi Tunus Dinarı (TND) olan Tunus’un, 11,7 milyonluk nüfusu içerisinde işgücüne katılım oranı %51, işsizlik oranı ise %15,5’dir. Tunus’ta tarım ve hayvancılık sektörü GSYH içerisinde %10 ile önemli pay sahibi iken, ülke aynı zamanda dünyanın önde gelen zeytinyağı ihracatçılarından birisidir. Tarıma elverişli alanlar içerisinde halihazırda tarım amaçlı kullanım oranı %57’dir. Petrol ithal eden bir ülke olan Tunus’ta yılda 4,2 milyon ton petrol üretilmekte, söz konusu üretim Tunus’un petrol ihtiyacının sadece %46’sını karşılamaktadır.

Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre 2019 yılında yıllık reel olarak %1 oranında büyüyen Tunus ekonomisinin, 2020 yılında COVID-19 pandemisinin etkisiyle -%4,3 oranında daralacağı öngörülmektedir.

Comtrade verilerine göre, Türkiye, 2019 yılında Tunus’a 886 milyon dolarlık ihracat yaparken Tunus’tan 190 milyon dolarlık ithalat yapmıştır. 2019 yılında 1 milyar doları aşan ikili ticaret büyüklüğümüz ile Tunus,  Türkiye’nin en büyük 60. ticaret ortağı konumundadır. 

Tunus’a ihracat yapmak için Sektörler ve Fırsatlar neler?

Türkiye’nin Tunus’a ihracatı son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %1 büyümüştür. İhracat değerinin en yüksek olduğu ürün grubu son 5 yılda yıllık ortalama %14 büyüme ile 108 milyon dolara ulaşan demir-çelik olmuştur. İhracat büyüklüğünün en yüksek olduğu ikinci ürün grubu ise, 87 milyon dolarlık hacme ulaşan pamuk olmuştur. Makine ve mekanik parçalar ise 76 milyon dolar ile ihracatımızdaki en büyük üçüncü ürün grubu olmuştur. Odun ve mamülleri son 5 yılda sırasıyla %73 büyüme kaydederek en yüksek büyüme oranına sahip ürün grubu olarak dikkat çekmektedir.

Tunus sanayi anlamında gelişmekte olan bir ülke konumundadır. Ülkenin sanayi faaliyetleri; tekstil ve deri, petrol üretimi ve başta fosfat olmak üzere madencilik alanlarında yoğunlaşmaktadır. İmalat sanayi üretiminin %26,6’sını, tekstil-konfeksiyon ve deri sektörü, %16,6’sını gıda, % 22,7’sini makine-elektrik sanayi, %18,1’ini kimya sanayi, %9,2’sini ise inşaat malzemeleri ve toprak sanayi teşkil etmektedir. Tunus, 10 milyon ton civarındaki yıllık üretimi ile dünya fosfat üretiminde ilk sıralarda yer almaktadır. Çıkarılan fosfatın büyük bölümü ihracata dönük gübre ve kimyasal madde üretiminde kullanılmaktadır.

Tunus Sanayi Geliştirme Ajansı (API), “Ulusal Sanayi Stratejisi”ni açıklamıştır. Sanayi stratejisiyle, katma değeri yüksek yeni sektörlerin yanı sıra mekanik, elektrik, tekstil ve konfeksiyon, gıda, bilgi ve iletişim teknolojilerini içeren öncelikli sektörlere ağırlık verilmesi amaçlanmaktadır. Strateji kapsamında ihracatın ve yabancı yatırımların artırılmasının yanı sıra katma değeri yüksek faaliyetler için Tunus’un bir merkez haline getirilmesine yönelik çalışmalara öncelik verilmesi amaçlanmaktadır.

Türkiye’nin Tunus’tan yaptığı ithalat son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %2 artmıştır. Türkiye’nin en çok ithal ettiği ürün grubu son 5 yılda yıllık ortalama %29 büyüme kaydeden ve ithalat büyüklüğü 59 milyon dolar olan gübre olmuştur. En çok ithal edilen diğer ürün grupları ise elektrikli cihaz ve parçaları, makine ve mekanik parçalar ve demir-çelik olmuştur.

Tunus’a ihracat yapmak için Anlaşmalar ve Vergilerin durumu

Türkiye ile Tunus arasındaki “Serbest Ticaret Anlaşması” ile belirli sanayi ürünlerinde gümrük vergisi kaldırılmıştır. Ayrıca iki ülke arasında  “Çifte Vergilendirmeyi Önleme” ve “Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki” ikili anlaşmaları bulunmaktadır.

Tunus’ta Katma Değer Vergisi standart oranı %18’dir. Bilgisayar malzemeleri ve üretim makineleri için %12’lik indirimli KDV oranı uygulanırken, eğitim ve sağlık hizmetlerinde %6’lık KDV oranı uygulanmaktadır.

Kurumlar Vergisi oranı tarım ve balıkçılık sektörleri hariç kârın %30’u olarak uygulanmaktadır. Tarım ve balıkçılık sektöründe ise oran %10’dur. Gelir Vergisi oranları ise yıllık kazanca bağlı olarak %15-%35 arasında değişmektedir. 

Tunus’a ihracat yapmak için Standartlar neler?

Tunus halihazırda Uluslararası Standartlar Örgütü’nün ISO 9001 standartlarını kullanmaktadır. Ulusal Standartlar ve Sınai Mülkiyet Enstitüsü (INNORPI) ulusal standartların oluşturulmasından sorumludur.

Tunus Akreditasyon Konseyi (TUNAC) ulusal akreditasyon kuruluşu olmakla beraber uygunluk değerlendirme kuruluşlarını (laboratuvarlar, denetim ve belgelendirme kuruluşları) ilgili ulusal ve uluslararası standartlara göre değerlendirmekte ve akredite etmektedir.

TUNAC, laboratuvarların analiz, test ve kalibrasyon için akreditasyonu için Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği ve Avrupa Akreditasyon İşbirliği (EA) ile karşılıklı tanıma sözleşmelerine sahiptir.

INNORPI internet sayfası için tıklayınız. (Fransızca)

Paketleme ve Etiketleme

Tunus’ta, ithal edilen ürünler için Arapça bir etiket içerme ve ithalatçı şirketin adı, ithalatçı firmanın iletişim bilgileri, ihracatçı firmanın iletişim bilgileri, ürünün geçerlilik ve son kullanma tarihi, menşe ülkesi ve ürünün bileşimi bilgilerini bulundurma zorunluluğu vardır.

Pazara Giriş Yolu

Acenteler ve distribütörler: Gerek Fransızca gerekse Arapça dil engelinin aşılması için yerel acenteler ve distribütörler ile çalışılması yarar sağlamaktadır. Ticaret ağırlıkla küçük işletmeler üzerinden yapılmaktadır. Ancak Tunus hükümeti modern dağıtım kanallarına yatırım yapma planlarını öncelikleri arasında belirtmektedir.

E-ticaret: Tunus’ta gelişen bankacılık hizmetleri ve yaygınlaşan internet kullanımı ile e-ticaret pazarı son yıllarda büyümesini sürdürmektedir. İnternet penetrasyon oranı %48’dir. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) e-ticaret endeksinde Afrika ülkeleri içerisinde 3. sırada yer almaktadır.

İş Kültürü

Tunus iş kültürü çeşitli bölgesel, kültürel ve dini etkilerle şekillenmektedir. Bölgedeki diğer ülkeler gibi, kişisel ilişkiler, güven ve hiyerarşi yerel iş kültürünü tanımlayan değerlerdendir. Resmiyet ve saygı iş kültüründe önem taşımaktadır. En basit kararlar dâhi üst yönetim tarafından alınmaktadır. Tunuslu iş insanları genellikle zaman yönetimi konusunda esnek davranmaktadır. Üst düzey yöneticiye hitap ederken erkekler için “mösyö” kadınlar için “madam” ve ardından soyadı kullanılması önerilmektedir.

Toplantılar genellikle güven oluşturmak amacıyla küçük konuşmalar ile başlar ve doğrudan müzakerelere başlamak kaba bir davranış olarak algılanabilir. Bir teklif sürecinde pazarlık yapılırken kararların üst yönetim tarafından alındığı dikkate alınarak, üst düzey yöneticilerin ilgisi çekilmeye çalışılmalıdır. Kararların alınması uzun süreceği gibi cevap alınması için aceleci davranılmamalıdır.  

Ödeme Koşulları

Tunuslu firmaların peşin ödeme yapamaması nedeniyle vesaik mukabili veya akreditifli ödeme şekillerini kullanma zorunluluğu vardır. Tunuslu iş çevrelerinde genelde vesaik mukabili ödeme tercih edilmektedir. Ancak, mal bedelinin tahsilinde herhangi bir güçlükle karşılaşılmaması için akreditifli ödeme şeklinin kullanılmasında yarar bulunmaktadır.

Yazı Kategorisi:
Bilgi Bankası · İhracat

Comments are closed.