Ukrayna’ya İhracat Yapmak - İhracat rehberi

Ukrayna’ya İhracat Yapmak

April 1, 2021
31
Views

Ülkelerin dış ticaret potansiyellerini ele aldığımız yazı dizimize Ukrayna’ya ihracat yapmak ile devam ediyoruz. Ukrayna’ya ihracat yapmak için dikkat edilmesi gereken konuları ve ülkenin dış ticaret profilini inceliyoruz.

Genel Görünüm

Dünyanın 58. büyük ekonomisi olan Ukrayna, Avrupa, Rusya ve Asya pazarları arasında bir geçiş güzergahı olmasından dolayı stratejik bir lokasyona sahiptir. Resmi dili Ukraynaca olan ülke yarı başkanlık sistemi (anayasal cumhuriyet) ile yönetilmektedir. Gelişmekte olan bir serbest piyasa ekonomisine sahip olan Ukrayna, Dünya Bankası “İş Yapma Kolaylığı” endeksinde 64. sırada yer almaktadır.

Luhansk ve Donetsk kentlerindeki çatışmalar birer sanayi bölgesi olan Ukrayna’nın doğusundaki kesimlerde ciddi ekonomik sorunlar ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, ekonomisinin %3’lük bölümünü oluşturan Kırım’ın Rusya’ya katılması sonrasında AB’nin bu dönemde Rusya’ya uygulamaya başladığı yaptırımlar da Ukrayna’nın dış talebinde önemli sorunlar yaratmış, Rusya ile yaşanan çatışmalar ülkenin en önemli ticari partneriyle ilişkilerini düşük seviyelere indirmiştir.

Ukrayna’nın, 44,3 milyonluk nüfusu içerisinde işgücüne katılım oranı %63, işsizlik oranı ise %8,7’dir. Resmi para birimi Ukrayna Grivnası (UAH) olan Ukrayna’nın 2019 yılı GSYH büyüklüğü cari fiyatlarla 153,7 milyar dolardır. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre 2019 yılında yıllık reel olarak %3,2 oranında büyüyen Ukrayna ekonomisinin, 2020 yılında COVID-19 pandemisinin etkisiyle -%7,7 oranında daralacağı öngörülmektedir.

Comtrade verilerine göre, Ukrayna en yakın ticari ilişkilerini Rusya, Çin, Almanya ve Polonya ile kurarken en fazla ithalatı Rusya’dan yapmaktadır. Türkiye, 2019 yılında Ukrayna’ya 2,15 milyar dolarlık ihracat yaparken Ukrayna’dan 2,72 milyar dolarlık ithalat yapmıştır. 2019 yılındaki 4,8 milyar dolarlık ikili ticaret büyüklüğümüz ile Ukrayna, Türkiye’nin 22. büyük ticari ortağı konumundadır.

Ukrayna’ya ihracat yapmak için Sektörler ve Fırsatlar neler?

Türkiye’nin Ukrayna’ya ihracatı son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %14 büyümüştür. İhracatımızın en yüksek olduğu sektör, son 5 yıllık dönemde yıllık ortalama %30 büyüme kaydederek 175 milyon dolar ihracat büyüklüğüne ulaşan makine ve mekanik parçalar olmuştur. İhracat büyüklüğünün en yüksek olduğu ikinci sektör ise son 5 yılda yıllık ortalama %71 büyüme kaydeden ve ihracat büyüklüğü 158 milyon dolara ulaşan demir-çelik olmuştur. Elektrikli cihaz ve parçalar 2019 yılında en çok ihracatını yaptığımız üçüncü sektör olmakla beraber son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %39 büyüme kaydederek 150 milyon dolarlık ihracat büyüklüğüne sahiptir. Otomotiv ihracatımız ise son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %35’lik büyüme oranı ile ihracatımızın en yüksek olduğu 4. sektör olmuştur. 

İmalat sanayi içinde en hızlı büyüyen alt grup makine imalatı olmuştur. Makine imalatını kağıt ve selüloz sanayi ile ağaç ve ağaç işleme sanayi izlemiştir. Öte yandan ülkenin ekonomisinde tarım sektörünün önemi düşünüldüğünde tarımsal makine ihracatında gelişme öngörülmektedir. Rusya ile yaşanan sorunlar neticesinde Rusya’dan bağımlılığın düşürülmesi amacıyla savunma sanayiinde yeni pazarlar önem kazanmaktadır. Bu sektörlerde bulunan şirketlerimiz için fırsatlar oluşmaktadır.   

Türkiye’nin Ukrayna’dan yaptığı ithalat son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama -%7 küçülmüştür. Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı sektör demir-çelik olmuştur. Ülkemizin Ukrayna’dan en çok ithalat yaptığı diğer ürün grupları ise sırasıyla hububat ve yağlı tohumlar olmuştur.

Ukrayna’ya ihracat yapmak için Anlaşmalar ve Vergilerin durumu

Türkiye ve Ukrayna arasında “Çifte Vergilendirmeyi Önleme” ve “Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki” ikili anlaşmaları bulunmaktadır. İki ülke arasında “Serbest Ticaret Anlaşması” üzerinde mutabakat sağlanmış, iç onay süreci sürmektedir ancak hâlihazırda ithalat ve ihracatta gümrük vergileri bulunmaktadır.

Ukrayna tarife cetveline ulaşmak için tıklayınız. (Ukraynaca)

Ukrayna’da Katma Değer Vergisi (KDV) standart oranı %20’dir. Sağlık ürünleri %7’lik indirimli KDV oranına tabidir.

Kurumlar Vergisi standart oranı %18’dir. Ancak sigortacılık, şans oyunları gibi bazı işletmeler indirimli vergi oranından yararlanabilmektedir. Gelir Vergisi standart oranı %18’dir.

Ukrayna’ya ihracat yapmak için Standartlar neler?

Ukrayna’daki teknik düzenlemeler, Ukrayna Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanlığı Teknik Düzenlemeler Departmanı tarafından koordine edilmekte ve ulusal standardizasyon organı olan Ukrayna Devlet Teşebbüsü Bilimsel, Araştırma ve Eğitim Merkezi Sertifikasyon, Standartlar ve Kalite (SE “UkrNDNC”) tarafından geliştirilmektedir. Ürünlerin kalitesinin korunması ve ulusal standartlara uygunluğu Devlet Gıda Güvenliği ve Tüketicinin Korunması Denetimi tarafından yapılmaktadır. Sertifika Ukrayna’da ücretli bir hizmettir. Bu sertifika hizmeti, Ukrayna Ulusal Akreditasyon Kurumu’nda listelenen yaklaşık 100 akredite sertifika kuruluşuna delege edilmiştir.

SE “UkrNDNC” hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Bir ithalatçı veya Ukraynalı ticaret ortağı, akredite sertifikasyon kuruluşlarından birini seçmekte ve Ukrayna’da ürünlerin satışı veya üretimi için gerekli olan bir ürün sertifikası sipariş etmekte serbesttir. Ürünün türüne, teste ve uygulanabilir sertifikasyon şemasına bağlı olarak, sertifikasyon süreci 30 gün kadar sürebilmektedir.

Paketleme ve Etiketleme

İhraç edilecek ürünlerin Ukraynaca etiketlenmesi gerekmektedir. Gıda dışı ürünlerin etiketlerinde ürünün adı, hacmi, ağırlığı, tehlikeli madde (varsa), üretim tarihi, depolama koşulları, garanti taahhüdü, son kullanma tarihi, satış sonra hizmet için iletişim bilgileri yer almalıdır.

Gıda ürünlerinde ise ürünün adı, hacmi, ağırlığı, içindekiler, son tüketim tarihi, depolama koşulları, ithalatçının adı ve adresi, menşei ülke, GDO (genetiği değiştirilmiş organizma) içerdiği/içermediği bilgileri bulunmalıdır.  

Pazara Giriş Yolu

Acenteler ve distribütörler: Ukrayna’da pazara giriş stratejisi için yerel bir acente veya distribütör ile işbirliği yapmak Ukraynaca dil engelinin aşılması aşamasında önemlidir. Ancak ticaret sözleşmesi yapmadan önce vergi ve hukuk danışmanı ile görüşülmesi önerilmektedir.

Doğrudan satış: Ukrayna’da daha güçlü bir varlık sürdürmek ve markanın kontrolünü sağlamak açısından yararlı bir seçenek olan doğrudan satışta Ukraynaca dil engelinin aşılması için tercüman veya dil bilen çalışan bulundurma zorunluluğu bulunmaktadır.

E-ticaret: Son yıllarda gittikçe önem kazanan e-ticaret 2018 yılında %30 büyüme kaydetmiştir. 2019 yılında ilave %25 büyüme kaydettiği tahmin edilen e-ticarette yerel çevrim içi satış siteleri pazara hakim konumdadır. En önemli yerel portaller; OLX, Rozetka ve Prom’dur. Öte yandan ApplePay ve GooglePay gibi uluslararası ödeme sistemleri de pazara girmiştir. Bununla birlikte gelecek yıllarda e-ticaretin büyümeyi sürdüreceği öngörülmektedir.

İş Kültürü

Ukrayna’daki iş kültürü, ülkenin çalkantılı ekonomik zamanları, Sovyet yönetiminin derinden yerleşmiş gelenekleri ve dini değerleri ile şekillenmiştir. Batı ile sınırlı etkileşim, bazı Ukraynalıları yabancılara karşı ihtiyatlı hale getirmiştir. Böylelikle güvenilirlik, Ukraynalılar ile iş yaparken yardımcı olan anahtar değerlerden birisi haline gelmiştir.

Çoğu Ukrayna firması geleneksel bir organizasyon yapısına sahiptir. Hiyerarşi iş kültüründe yaygındır. Ukraynalılar, yabancılarla iş yaparken, güvenebilecekleri ve uzun vadeli projelerde çalışabilecekleri iş ortakları ararken oldukça temkinli bir yaklaşıma sahip olma eğilimindedir. Ukraynalılar iyi tanıdıkları insanlarla iş yapmayı tercih etmekte ve tavsiyelere göre tanıdıklarını önceliklendirme eğilimi göstermektedirler.

Ukraynalılar zaman yönetimi konusunda esnek davranabilmekte, ancak iş insanlarının toplantılara zamanında katılımı önem taşımaktadır. Ukraynalılar, özellikle işyerinde elbiselerine ve görünümlerine oldukça dikkat etmektedirler. Konum genellikle giysi ve aksesuarlarla gösterilmektedir. Erkekler koyu ve klasik bir takım elbise tercih etmeli ve kravat takmalıdır; kadınlar takım elbise, etek ve topuklu ayakkabı giymelidir. Kıyafetler şık ama muhafazakar olmalıdır. Giyim şartları sektörel olarak değişebilmektedir.

Toplantının öncesinde ve sonrasında bazı küçük konuşmalar yaygındır. Müzakereler uzun sürebilir, bu konuda aceleci tavır sergilenmemesi önemlidir. Ukraynalılar toplantıların sonunda bir mutabakat zaptı imzalamak isteyebilirler. Bu yasal olarak bağlayıcı bir belge olmasa bile, ortaklık sürecinin önemli bir parçası; bir iyi niyet göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Ödeme Koşulları

Uluslararası kabul edilebilir tüm ödeme şekilleri Ukrayna’da mevcut olsa da (çekler, döviz senetleri, akreditifler gibi) ihracatlarda önerilen ödeme yöntemi geri alınamaz bir akreditiftir.

Yabancı para cinsinden ödeme transferleri, yabancı bir ortak bankadaki bir teminatla ya da Ukrayna Ulusal Bankası (NBU) Uluslararası İskan Departmanı aracılığıyla yapılır. Tüm yetkili Ukrayna ticari bankaları SWIFT (Dünya Çapında Bankalararası Finansal Telekomünikasyon Topluluğu) üyesidir.

Yazı Kategorisi:
Bilgi Bankası · İhracat

Comments are closed.